Konferansa mamosteyên kurdî ya çarem

Ji Dayreya Giþtî ya Pêþvebirina Xwendegehan ya Swêdê (Myndigheten för skolverket) Mats Wennerholm beþdar bû. Wennerholm di axaftina xwe de behsa planên devleta Swêdê yên ji bo pêþvebirina perwerdeya zarokên pirzimanî kir û got êdî li Swêdê hatiye fêmkirin ku pêþvebirina zimanê zikmakî ji bo pêþvebirina mirov ya piralî pir girîng e. Hukmatê jý bo vî karî 225 milyon veqetandine. Ji bo xerckirina van pereyan planeka ji bo du salan hatiye çêkirin. Dê mamosteyên duzimanî bên gihandin ku hem bikaribin dersên zimanê zikmakî bidin hem jî dersên din bidin, wek nimûne dersên matemetîkê bi zimanê zikmakî bidin.

Paþê dr. Feryad Fazil, li ser pirsên alfabeya zaravayê soranî semînerek da.

Êvarê, þaredarîya Vesterosê li restoranteka bajêr ya bi navûdeng, “Karlson på Taket” (Karlson li Serbanê), mamosteyên kurdî ezimandin þîvê.

Roja duyem bi nasandina malpera “Dibistana Kurdî” û “Fêrgehî Zimanê Kurdî”  dest pê kir. Herdu grûbên xebatê û rêvebirên wan malper dan dasandin. Paþê li ser malperan nîqaþ hat kirin. Hin mamosteyên soranî di wê bawerîyê de bûn ku malpera “Dibistana Kurdî” gelek ji malpera “Fêrgehî Zimanî Kurdî” pêþdetir e û pirsîn: gelo çima “Dibistana Kurdî” ji bo soranî nayê wergirandin? Herweha daxwaz hat kirin ku mamoste bêtir beþdarê pêþvebirina malperan bibin.

Mamosta þêrîn Mahmûd jî çend materyalên ku bi þagirdên xwe re amade kiribûn dan nasandin. Em ê di nêzîk de materyalên Mamosta þêrînê û þagirdên wê di malpera xwe de biweþînin.

Paþê grûba mamosteyên kurmancî û ya soranî cihê cihê civiyan. Mamosteyên kurmancî li ser bernameya lîseyê û termên matematîkê xebata xwe domandin. Yên soranî li ser programa polên 8-9 û materyalên dersê xebitîn.

Bernameya salane ya lîseyê
Ji bo perwerdeya zimanê zikmakî ya di asta lîseyê de ji aliyê Haydar Diljen ve  bernameyek hat pêþnîyarkirin. Ev pêþnîyar ji aliyê beþdaran ve bi rengekî gelek germ hat munaqeþekirin. Mamoste dê piþtî konferansê jî li ser vê bernameyê hûr bibin û (ku hebin) dê pêþnîyarên xwe yên ji bo baþtirkirina bernameyê biþînin û paþê ew bername dê wek bernameya pêþnîyar bê bikaranîn.

Termên Matematîkê
Piþtî munaqeþeyên li ser bernameya salane ya lîseyê, li ser termên matematîkê xebat hat domandin. Mahmûd Lewendî pêþnîyarek amade kiribû. Ev pêþnîyar bi piranî li ser termên Enstîtuya Parîsê hatibû avakirin. Ji ber kêmbûna wext, ji lîsteya ku Mahmûd Lewendî amadekiribû çend termên ku mirov bêtir bi kar tîne hatin hilbijartin û piþtî munaqeþeyan bikaranîna wan hat pejirandin.

kurdî	swêdî	tirkî
komkirin	addition	toplama
zêdek	plus	artý
nîöana komkirinê	plustecken	artý iþaretî
carandin	multiplikation	çarpma
jêderxistin	subtraktion	çýkarma
parvekirin/dabeþkirin	division	bölme
komînek/yekûn	summa	toplam
çarçik/ kare	kvadrat	kare
çargoþe	fyrkant	dörtgen
sêgoþe	triangel	üçgen
goþe	vinkel	açý
wekhev	lika med	eþit

Lîsteya termên matematîkê ya ku Mahmûd Lewendî amede kirîye gelek dirêj e. Em wê lîsteyê jî wek pêþnîyar diweþînin.

Di nîv saeta dawî ya konferansê de Nasirê Husamî li ser rewþa kurdî ya li Kurdistana Îranê agahdarî dan. Konferans bi axaftina Mudûrê Navenda Duzimanî ya þaredarîya Vesterosê (Västerås) bi dawî hat.

Atmosfera konferansê herdu rojan jî gelek germ bû. Danustendinên gelek dostane di navbera mamosteyên kurdî de pêk hatin. Mamosteyan pêþnîyar kirin ku konferansa pêncem sê roj be. Herweha ji alîyê Remzî Kerîm ve hat pêþnîyarkirin ku di konferansa bê de divê mamosteyek tîpên kurdî yên latînî hînê mamosteyên soranî bike û mamosteyek jî tîpên kurdî yên erebî hînê mamosteyên kurmancî bike. Ev pêþnîyar bi awayekî gelek germ hat pêswazîkirin.

Ahmad MM Osman û Zerê Yusuf çima nehatin konferansê?
Me di dema plankirina konferansê de ji Zanîngeha St Ptersburgê (Leningrad) kurdolog Zerê Yusûf û ji Wezareta Perwerdeyê li Hewlêrê jî Ahmad MM Osman ezimandibû konferansê. 3-4 roj berî konferansê em pê hesîyan ku birayê berêz Zerê wefat kirîye û loma ew nikare beþdarê konferansê bibe. Lê berêz Ahmad MM Osman beþdarê konferansê nebû û tu xeber jî neda me. Heta niha jî em nizanin çima beþdar nebû. Erka beþdarbûna konferansê wezîrê perwerdeyê berêz Abdul Aziz Taib dabû wî. Nameya berêz Abdul aziz Taib ya di vê derbarê de li ba me ye.

Me mehek berî konferansê hemû belgeyên ku ji bo vîzeyê pêwîst bûn jê re þandin. Me ji bo vîzeyê bi Sefareta Swêdê ya Amanê re peywendî danîn. Sefaretê vize da. Me çend caran li gel Buroya KRG (Nûneratîya Hukmata Herêma Kurdistanê) ya Stockholmê peywendî danîn. Konferansa me derbas bû, lê heta niha ne me, ne jî KRG buroya Stockholmê þopa berêz Ahmad MM Osman bi cih kirîye. Em hêvîdar in ku Wezareta Perwerdeyê ya Hewlêrê û Mahmût MM Osman ji þaredarîya Vesteros (Västerås) û Dayreya Pêþvebirina Dibistanan ya Swêdê re îzeh bike, gelo Mahmûd MM Osman çima nehat Konferansê. Sefareta Swêdê ya Amanê di 27 û 29ê adarê de bi telefonê li þaredarîya Vesterosê (Västerås) gerîye û got “Em Ahmad MM Osman nabînin ku vizeyê bidin wî”. Em di vê derbarê de li hêvîya bersiva Wezareta perwerdeyê ne.

Rojhelat Tv herdu rojên konferansê jî kiþandin û dê di rojên pêþ de biweþîne. Herweha Rodyoyaya Swêdê beþa kurdî jî bi mamoste Remzî Kerîm re hevpeyvînek kir û weþand. Gelek malperên kurdî li ser konferansê nivîsîn.

Heta konferansa pêncem bimînin di xweþîyê de.

Wêne/foto

2006-04-01
Ninivîs û wêne: Haydar Diljen